داستان / مطالب درسی/ تاریخی و جغرافیایی

 

درس

چرا باید محیط زیست خودرا پاکیزه و زیبا نگه دارم

منظور از محیط زیست چیست؟

«محیط زیست  محیط از دوکلمه ترکیب یافته ، یکی "محیط" که واژه ای عربی است ، و دیگری "زیست" که واژه ای  است فارسی.»

"محیط" به معنای مکان  اطراف پیرامون ما ودر واقع یعنی چیزی که اطراف مارا احاطه کرده شاید در ریاضیات این کلمه زمانی برای شما مفهومش آسان تر درذهن جای گیرد که شکلی رابه شما بدهند وازشما بخواهند تا محیطش را محاسبه کنید . پس محیط فراگیرنده انسان نسبت به جاههای دیگر مختص است.محل یا جای زندگی آدمی. و غالبا در حال تغییر و دگرگونی است .واژه" زیست" به معنای زندگی ، حیات ، و زیستن است.پس اگربخواهیم این دوکلمه«محیط ،زیست » را با هم معنی کنیم . به معنای :مکان اطراف زندگی است.

  خوب مکان اطراف زندگی ما شامل آب، هوا ، خاک و هرعامل درونی یا بیرونی مربوط به حیات زندگی موجودات زنده.

مفاهیم محیط زیست : مفهوم اولی« از محیط طبیعت نشات می گیرد ودر آن با جوامع انسانی با بینش اکولوژیک برخورد می شود،یعنی مجموعه ای ازپدیده های طبیعی و تعادل بین نیروهای رقیب در طبیعت که زندگی یک گروه بیولوژیک را مقید می کند. مفهوم دوم کلمه محیط زیست  از علوم معماری و شهرسازی ناشی می شود،ودرباره ی تعاملی است که بین ساختمان،به مفهوم عام ،ومحیطی که درآن ایجاد می شود (محیط طبیعی ،یا مصنوعی) وجود دارد.»

اهمیت و نقش محیط زیست در زندگی انسان:

تاثیر طبیعی محیط زیست روح و روان آدمی را به تحسین وادار می کند.انسان دریک فضای پاک آراسته وسرسبز شاداب و از شنیدن آوازپرندگان ، تنفس درنسیم صبحگاهان،ترنم جویباران ،آهنگ زیبای آبشاران ورقص دلنشین شاخساران زیبایی شهر، ساختمانهای با معماری قشنگ ، احساس آرامش ونشاط کرده و آسایش را در حیات خویش لمس می کند.برعکس آسیب رساندن به محیط زیست و نابودی طبیعت با عث وارد شدن صدمات و زیانهای جبران ناپذیری به بشریت می شود.

افسردگی و افزایش بیماریهای روحی وروانی امروز ، بی ارتباط به آسیب رساندن به محیط زیست نیست.

امام خمینی(ره) در مورد تا ثیر محیط زیست بر شخصیت آدمی می نویسد:«محیط تربیت ، شخصیت مربی ، رفیق همنشین ، اثرات شگفت آوری دارند که همه آن را مشاهده می کنند.»

قرآن کریم در مورد اثر طبیعت می فرماید:«والبلد الطیبُ یَِخرجُ نباتُهُ بِاذنِ ربّهِ والذّی خّبُثَ لایَخرجُ اِلاّ نَکِدّا » سوره اعراف آیه 58

«سرزمین پاکیزه به فرمان پروردگار می روید ؛اما سرزمینهای بد طینت و{شورهزار} ،جز گیاه ، ناچیز و بی ارزش ،از آن نمی روید.»

تاثیر طبیعت بر جسم و جان آدمی بسیار روشن و صریح است .

نقش زیانبار جنگها ی بین المللی و منطقه ای در تخریب محیط زیست و ساکنان نواحی جنگ زده دچار انواع بحرانهای روانی و جسمی می شوند مثل افغانستان و...

عوامل آلودگی محیط زیست ؛

دانشمندان عوامل آلودگی محیط زیست را به آلودگی هوا ، آب، خاک و آلودگی صوتی تقسیم کرده اند.ویکی ازمهمترین منابعی که محیط زیست را آلوده می کند زباله است.

حفظ پاکیزگی محیط زیست در دنیای گذشته:

در زمانهای گذشته محیط طبیعی کوهستان ، دشت و جنگل ها و مراتع  خود بخود زیبا و پاکیزه بود و نیاز انسان به محیط زیبا و پاکیزه خود بخود رفع می شد از زندگی در محیطی بدون آلودگی و سرو صدا خوشحال و راضی بودند .آنها از روشهای مختلفی برای زیبایی محیط خود استفاده می کردند که در کتاب به آن روشها اشاره شده .

ایرانیان درزمانهای گذشته در حفظ پاکیزگی و نظافت محیط زیست روشهای مختلفی داشتند .

آداب و رسوم زندگیشان مملو از رعایت نظافت و بهداشت است.خانه تکانی در سال نو خارج کردن وسایل کهنه پر گرد و خاک از منزل نو کردن رخت و لباس و ...گوشه هایی از سنن قدیمی مردم ایران بوده در مقایسه با یونان و روم شرقی بیماریهای کشنده مثل طاعون کمتر شیوع داشته و علتش هم رعایت بهداشت آلوده نکردن آب ها و زمین ، یکی از اصول دینی زردشتیان بود وبه آن احترام می گذاشتند. آتش برایشان مقدس بوده که علاوه بر ذوب فلزات برای ساختن وسایل و ابزار تولید با آتش در علم پزشکی برای بستن زخمهای چرکین استفاده میکردند چون آتش باعث از بین رفتن باکتری ها و ویروسها می شود.

در دین اسلام هم برای نظافت اهمیت ویژه ای قائل هستند. در میزان الحکه به نقل از پیامبر اسلام(ص) آمده : خداوند طیب و پاک است و پاکیزگی را دوست دارد.

«تنظفو بکل مااستطعتم ،فان الله تعالی بنی الاسلام علی النظافته ، ولن یدخل الجنه الاکل نظیف»

"و هرقدر که می توانید نظافت نمایید،خداوند متعال اسلام را برنظافت و پاکی بنا نهاده است و به جز پاکان ،هرگز کسی داخل بهشت نمی شود.»  در اسلام قضای حاجت در کنار نهرها ی جاری وزیر درختان میوه دار مکروه ناپسند شمرده شده است.زباله ها ماند مو ناخن و خون دفن شوند.

در دنیای امروز استفاده از روشهای قدیمی مشکلاتی بوجود آورده و امروزه روشهای قدیمی برای مردم مشکلاتی را بوجود اورده که مردم برای نظم بخشیدن روشی را اختراع کرده اندو آن ایجاد موسسه ای بوده که در درس بعد به توضیح و معرفی آن خواهیم پرداخت.

فرهنگ سازی برای حفظ محیط زیست.

 

 

 

واحد ناهموار خراسان :کوههای خراسان با توجه به پراکندگی حاشیه ی شرقی توده سخت کف دریای خزر و موقع جغرافیایی توده ی نیمه سخت لوت به صورت قوسهای نسبتاً منظمی با بجستگی شمالی شکل گرفته یا به عبارت دیگر جهت قوسی شکل ناهمواریهای خراسان تابعی از توزیع بلوکهای سیبری- دریاچه خزر- لوت و بلوک دشت نا امید (افغانستان) است. خود کوههای خراسان با توجه به جهت حجم وشکل و ابعاد ناهمواریها به سه قسمت تقسیم میشود: شمالی – مرکزی- جنوبی ؛ ناهمواریهای خراسان شمالی دنباله ی چین خوردگیها ی نیمه شمالی به شکل قوسهای شمالی رشته های رشته های نسبتاً موازی را ایجاد نموده است . دشتها آنها را از همدیگر جدا می کند. ادامه ی رسوبات بزرگ ناودیس قوسهای شمالی فلات ایران که برخلاف رشته کوههای البرز تحت تأ ثیر رشته ی البرز به شکل قوسهای شمالی درآمده و دیواره ی شمالی خراسان را بوجود آورده بصورت چین خوردگیهای طاقدیس – ناودیسی – با محور شمال – غرب – جنوب شرق گسترش یافته است . در مجموع این کوهها از دورشته ی شمالی کوههای کپه داغ – و هزار مسجد وکلات نادری[1] – تشکیل شده است .کپه داغ به صورت باریکه ی طویلی در شمال خراسان ایران را از ترکمنستان جدا می کند. حد شمال آن که مرز جدایی این واحد از واحد های شمالی است – گسل عشق آباد- است . به هرحال این قسمت از چینهای متعدد تشکیل شده که از سیستم ساده ی چین خوردگی به حساب می آید.در بسیاری از قسمتهای این واحد دخالت فرسایش نا همواریهای معکوسی را مانند ناو معلق کلات نادری و دره های طاووسی را ایجاد کرده است . بر اثر فرسایش ناودیسها به صورت دشتهای آبرفتی تراکمی حاصل شده است . شبکه ی آبها بصورت عدم انطباق ظاهر شده است . کوههای مرکزی خراسان: بخش مهم خراسان نا همواریها ی قوسی شکلی است که در واقع دنباله ی البرز شرقی می باشد، که بصورت دورشته موازی با قوس شمالی ظاهر می شود .  حد فاصل اینها را دشتهای ساختمانی تشکیل میدهد با دخالت عوامل فرسایش در طول زمان و مهیَا بودن مواد قابل امن این دشتها به صورت دشتهای[2] تراکمی درآمده اند ، شهرهایی مثل سبززوار - نیشابور – در داخل دشت جنوبی و مشهد و قوچان وغیره در داخل دشتهای شمالی قرار دارد . کوههای[3] این قسمت مهمترین ناهمواریهای مرکزی خراسان را تشکیل میدهند این کوهها بوسیله دره های عریضی در طول دوران چهارم بریده شده و مواد فرسایشی که گنجینه ی عمل فرسایش است در چاله ها و دشتهای کنونی متراکم و به صورت کلی ظاهر شده اند . با توجه بهشرایط آب وهوایی ،به جز دستکاری ها- سیلاب ها – تخریب مکانیکی یا فیزیکی عامل فرسایش است . ناهمواری ها در این قسمت توسط گسله ها ی متعدد در جهات مختلف شکسته شده و نمود دیگری به این قسمت ها داده است این ناهمواری ها با روند تقریبی –شمال غرب –جنوب شرق –به وسیله ی سپر سیبری و خرده قاره ی ایران مرکزی احاطه شده است . در هر حال مجموعه ی اشکال زمین این قسمت –ناهمواری ها (کوه ها ) و همواری ها (دشت ها) می باشد که این اشکال شواهدی از فرسایش بیابانی –سیلابی وآبی را نشان می دهد .خراسان جنوبی :        ناهمواری های خراسان جنوبی به صورت مجموعه ای قوسی شکل به طرف شمال شکل گرفته وتابع سیستم بلوک لوت و حجم و ارتفاع آن در این قسمت به شدت کاسته شده و منطبق بر گسله های بزرگ و کوچک است و این ناهمواریها به صورت ناهمواریهای پراکنده ای می باشد؛ که از دیگر قسمتهای خراسان جدا می شوند که این گسله ها بافت و شکل ناهمواریها را تغییر داده و چاله های متعدد با ابعاد متفاوت بصورت مستقل و غیره مستقل ایجاد نموده است . بنابراین نظمی که در چین خوردگیهای شمالی خراسان مشاهده می شود در این قسمت به چشم نمی خورد، ارتفاع این ناهمواریها از شمال به جنوب کم می شود. و در شمال لوت شمالی به صورت تپه های ماهوری شکل مشاهده میشود . تخریب مکانیکی – فرسایش سیلابی – فصل سرد و ساختمان زمین – از عوامل اصلی تغییر شکل این قسمت می باشد – و این منطقه یه شکل فرا زمین و فرو زمین نمود یافته است . واحد ناهموار مرکزی :این واحد به عنوان یک ناهموار به صورت فرا زمین[4] و فرو زمین [5]ظاهر شده که از نظر منشاء پیدایش به ترتیب به صورت کوههای چین خورده شکسته شده و آتشفشانی در آمده است . ابتدای این کوهها از گردنه  ی آوج شروع و تا شمال چاله جازموریان – ورأس آن به دنباله ی کوههای جنوب غربی خراسان( جغتای در خراسان) می باشد. با توجه به این محدوده ناهمواریهای مرکزی به دوقسمت – رشته ی مرکزی – ورشته ی پراکنده مرکزی- تقسیم می شود . رشته ی مرکزی (قاعده مثلث) –این واحد ( قاعده ی مثلث) از چاله – یا از دشت رزن- تا چاله جاز موریان – با امتداد شمال غرب جنوب شرق می باشد -  اسکلت اصلی این رشته کوهها را سنگهای آتشفشانی بوجود آورده ، در این رشته کوهها – گسله ها ی متعددی به شدَت در تغییر شکل ناهمواریها دخالت داشته – گاهی وسعت فعالیتهای آتشفشانی آنقدر زیاد است که در عرض و ارتفاع این ناهمواریها مؤثر افتاده  ، نمونه ی آنها کوههای – لاله زار – هزار- و .... هست . این ارتفاعات به طرف جنوب و جنوب شرق نمود بیشتری دارد .کوههای استان یزد- کرمان و قسمت شرقی استان اصفهان در محدوده ی این قلمرو است . این رشته کوهها چاله ی جازموریان را از دشت لوت جدا کرده . فوارنهای آتشفشانی در منتهی الیه جنوب شرقی رشته کوه مرکزی رشته کوه مرکزی به حد اکثر وسعت و قدرت خود رسیده است  که موجب ایجاد قلل مرتفعی شده است – هزار- لاله زار - . شرایط آب و هوایی حاکم عوامل اصلی فرسایش را افراهم کرده که تخریب مکانیکی و فرسایش آبهای جاری نمونه ای از آنها است . در اوایل دوران چهارم آثار یخچالها به چشم می خورد . این قسمت از ایران جزء بزرگترین و پیچیده ترین واحد ناهموار ایران است . بیشتر آتشفشانهای این واحد متعلق به دوره ترشیاری است .

 

 

 

واحد ناهموار البرز:واحد ناهموار البرز به صورت قوس جنوبی سراسر دریای خزر را از دره سفید رود در غرب تا دره خوش ییلاق در شرق در بر گرفته و فصل تمایز این ناهمواری دوره ی زمین ساختی شرق و غرب است . روند انحنای این ناهمواری ها تابع روند لبه ی جنوبی کف دریای خزر است . محور تغییر شکلها در مجموع غربی شرقی است وتقریبا همه جا با انحناء به سمت جنوب مشخص می شود.کوههای البرز خود جزئی از قسمت شمالی فاز کوهزایی آلپی است از شمال به بلوک فرو ریخته ی خزر و از جنوب به قلات ایران مرکزی محدود می شود . ساختمان البرز نتیجه دو فاز کوهزایی – پر کامبرین و دوران مزو زوئیک[1] و سنوزوئیک است .  ( فرو نشست کف دریاچه ی خزر با شکستگیها و گسلهای شمالی البرز مطابقت دارد). با توجه به مجموعه این عوامل البرز را به انواع زیر از یک طریق تقسیم[2] می کنیم : 1- البرز مرتفع  2- چین خوردگی حااشیه ای البرز  3- پدیمنت یا (هموار)  4- آنتی البرز (ضد) 5- حوضه های مرکزی و رود شو . ضخامت البرز در حوالی نصف النهار تهران قرار دارد .هرچند ساختمان زمین به صورت چینهای مکرر (پی در پی) و یا گسلهای متعدد نقش اصلی را در امتداد کوههاو تغییرات پستی و بلندی ها بر عهده دارد ولی گاهی فرسایش بطور محلی تغییرات شدیدی را به وجود آورده اند. پیدایش البرز در زمان بسیار طولانی شکل گرفته که این تحولات در شمال و جنوب متفاوت است بیشتر رودخانه های این واحد با ساختمان زمین انطباق ندارد با خارج شدن آنها از زیر آب فرسایش اثر خود را آغاز نموده و شکل کنونی البرز نتیجه دخالت عوامل زمین ساختی – آتشفشانی – فرسایش[3] بوده است . البرز را باتوجه به شکل ظاهری و دخالت عوامل پیدایش به سه دسته می توان تقسیم کرد – البرزغربی – مرکزی – و شرقی . البرز غربی : از دره سفید رود در غرب تا دره چالوس در شرق گسترش یافته . این قسمت کوههای متعددی دارد مانند ، دُرفک کوه – علم کوه  - علم کوه یک توده گرانیتی است که اطراف خود را دگرگون نموده و در اطراف علم کوه چند پهنه ی یخچالی وجود دارد . در علم کوه یخچالها به عنوان یخچالهای سیاه معرفی شده اند ، در علم کوه شواهد یخچالی بسیار می بینیم که تا تخته سلیمان این اشکال مشاهده شده است.البرز مرکزی :از دره ی رودخانه چالوس در مغرب تا دره دربند  بابل گسترش یافته – و سیعترین قسمت البرز را تشکیل میدهد . چین خوردگیهای متعددی با جهت غربی شرقی رشته کوههای موازی را در آن بوجود آورده ؛ رودخانه های متعددی مثل چالوس- هراز و کرج ان را به سه قسمت شمالی – میانی – جنوبی تقسیم بندی کرده است  . معروفترین کوههای قسمت شمالی کوههای کلالستان مرکزی آن دماوند و پالاگردن و جنوبی مثل قوچان.الرز مرکزی تحدب (برآمدگی) جنوبی دریاچه خزر را شامل میشود . قسمت بیشتر این برآمدگی مثل رسوبات رودخانه ای ساحلی دیده می شود.  مخروط دماوند در مرکز این سلسله جبال – بارز ترین فعالیت آتشفشانی دوره ی کواتر نر را منعکس می کند.البرز شرقی :از دره بابل در غرب تا دره ی خوش ییلاق در شرق محدود شده ارتفاعات این کوهها بتدریج به طرف شرق کاهش پیدا میکند.و در نهایت روند شمالی شرقی پیدا می کند.کوههای مانند سفید کوه از مهمترین ارتفاعات است . براساس دخالت عوامل زمین ساختی و فرسایش آبی سیلابی گسترش ناهمواریها و شرایط آب و هوایی دو دنیای متفاوتی را در دامنه های شمالی جنوبی بوجود آورده است . دامنه های شمالی البرز این خصوصیات را دارد: 1- فراوانی نسبی آبها ی روان  2_ پایین بودن سطح اساس .3- رطوبت زیاد 4- ریز بافت بودن رسوبات  5- پوشش گیاهی انبوه 6- سنگهای عریان بصورت موضعی 7- شیبهای تند و فعالیتهای زمین ساختی زمینه ساز گسترش فرسایش آبی شده است و نتیجه ی اینها گسترش جلگه است.دامنه های جنوبی این خصوصیات را دارد: 1 – طولانی بودن سطح اساس 2- عدم فراوانی آبهای جاری 3- پوشش گیاهی پراکنده 4- فرسایش سیلابی بادی    

---

[1] حیات قدیم :[2] از دیدگاه بعضی جغرافی دانان البرز به سبک دیگری نیز تقسیم بندی میشود که بیشتر روند شرقی غربی دارد و استفاده ی بیشتری دارد:[3] نوع فرسایش :آبی – بادی – یخچالی :

 

 

 

واحد اشکال زمین آذر بایجان و کردستان  شمالی شمال غرب ایران :

این واحد در واقع قسمت شمال واحد زاگرس را تشکیل می دهد و از دامنه های شمال مریوان شروع می شود وبا مرزهای شمالی و غربی محدود شده است . مرز شرقی این قلمرو از یک طرف به واحد طالش واز طرف دیگر به زنجان و قوس  دره ی قزل اوزن محدود می شود.

دریای تتیس در دوران اول و دوران دوم تمام منطقه را پوشانده واز لحاظ رسوب گذاری سرنوشت مشترکی با مناطق مجاور خود داشته است . همزمان با بالا آمدن قوسهای البرز و کوههای زاگرس حواشی شرقی و غربی آن بتدریج از آب خارج شده است . .... در دوران سوم رسوبات زمین شناسی این منطقه را نمود متفاوتی بیان نموده است . حرکات زمین ساختی اواخر ترشیاری (5/1 میلیون سال قبل ...) باعث جدا شدن این واحد شده است محل دریا های زمین شناسی به صورت چاله های مستقلی تشکیل شده ؛ و دریاچه های خزر ، ارومیه ، و وان استقلال یافته اند . خروج مواد مذاب با تشدید و تکرار حرکات زمین ساختی همراه بوده واستقلال حوزه های آبگیر آذربایجان را در نهایت محقق ساخته است . در تحولات ناهمواریهای این واحد دوسری از عوامل دخالت داشته است.یکی عوامل زمین ساختی و دیگر فعالیتهای آتشفشانی . در اواخر ترشیاری این عوامل مخصوصا چین خوردگیها موجب ایجاد اسکلت اصلی ناهمواریها ی منطقه شده است .؛ اما فعالیتهای آتشفشانی و تجدید این چین خوردگیها آنچنان وضع ساختمانی و شکل ناهمواریها را دگرگون نموده است که بازسازی  آن مشکل است . در اواخر دورران سوم وسعت بیشتری داشته شدت آتشفشان در این واحد در شمال مرکز و حتی شرق آن بیشتر از سایر نقاط بوده و حتی ادامه ی آن تا البرز امتداد پیدا کرده . تاثیر نیروهای زمین ساختی و آتشفشانی همه جچا یکسان نبوده و این عدم دخالتیکسان در ایجاد اشکال و حتی تغییر شکلها مؤثربود.باید خاطر نشان کرد که  همزمان با این عوامل فرسایش به شکل تغییر اشکال پرداخته اند.  درگذشته عامل اصلی فرسایش بیشتر آبهای جاری بوده است و در دوران چهارم نقش یخچالها مؤثر بوده و درحال حاضر با دخالت مجموعه ای از عوامل میتوان این منطقه را  از نظر عوامل شکل زایی به چند منطقه تقسیم کرد.باتوجه به این مقدمه :

این واحد را می توان به واحد های فرعی دیگری مانند کردستان (کردستان شمالی و مرکزی و شرقی ) آذربایجان تقسیم کرد.

تقسیم بندی : با توجه به مقدمه و با تأکید بر وضعیت ظاهر ی این قسمت از ایران میتوان چهره طبیعی

 آذر بایجان را در قالب کلی به دودسته ناهموار و هموارتقسیم کرد. از این دیدگاه مراحل تکوین ناهمواریها ی آذربایجان به دو دسته تقسیم می شود. یک سری  ناهمواریهایی که منشأ ء آتشفشانی دارد (مثل سهند- سبلان) و دیگری ناهمواریهایی که منشأ ء زمین ساختی دارند . مثل(ارسباران در شمال و کوههای جنوبی و غربی ) با توجه به این تقسیم بندی کلی ما باید از نظر جغرافیایی در تقسیم بندی اشکال ناهموار و حتی هموار این واحد به مجموعه ای از عوامل همچون ساختمان – فرایندها – وضعیت توپو وگرافیک ور در نهایت شکل ظاهری استناد نماییم این مجموعه عوامل ، امکان تقسیم بندی این واحد ها را به ما نشان میدهد که با تقسیم بندی خیلی تفاوت بسیار دارد.

واحد ناهموار محدوده ی طالش :

کوههای طالش در مشرق آذربایجان ودر کناره غربی دریاچه ی خزر با روند تقریبا شمالی جنوبی- تقریبا از دره ارس تا دره ی سفید رود گسترش پیدا کرده است . ساختار زمین این قسمت؛ زمینه ساز تنوع و تقسیم این واحد شده است  بطوری که از مشرق به مغرب سه بخش را شامل میشود . 1 بخش شرقی 2 بخش مرکزی – 3 بخش غربی .

بخش شرقی اساساً سنگهای تخریبی همراه با مواد آذر آواری[1] دیده می شود. در این بخش بیشتر رسوبات از نوع رسوبی هستند بخش غربی و مرکزی گسترش رسوبات سنگها ی رسوبی  مخصوصاً آهک نمود دیگری در این منطقه است . این کوهها مانند کوههای دیگر از دامنه های البرز شرقی و غربی تشکیل شده که هرکدام از این دامنه شرایط خاص شکل زایی دارند . به طوری که دامنه های غربی دارای شیب ملایم پوش گیاهی انبوه و گسترش اشکال فرسایش آبی وجود دارد . بلند ترین ارتفاع آن به طرف جنوب مسلط به دره قزل اوزن است .  این واحد مستقیما تحت تاثیر لبه ی غربی کف دریاچه ی خزر است – در کف دریاچه خزر یک توده سخت قرار دارد که حاشیه غربی آن روند شمالی جنوبی  را به این واحد داده . مجموعه کوههای طالش مجموعه ای از ناهمواریهای دوران اول تا سوم است شکل گیری نهایی آن حاصل از فشار لبه ی غربی دریاچه خزر است  محورهای اصلی تغییر شکل ( طاقدیسها – ناودیسها و گسلها ) بیشتر شمالی جنوبی است[2] .

کوههای طالش نامتقارن می باشد ، با شیب تند به طرف دریاچه خزر روبه صورت شیب کم و ناهمواریهای ملایمی مسلط به دشت اردبیل میباشد .آثار دوره های سرد یخچالی دوران چهارم در آن مشاهده میشود در بعضی از دره های اصلی بجز قسمتهای تا ارتفاع 1000متری تا دره ی سفید رود ادامه دارد . دره ساختمانی سفید رود تنها عاملی است که این واحد را از حوزه های داخلی جدا می کند.

 

 

 

واحدهای نا هموار زاگرس : محدوده زاگرس از جنوب مریوان  تا شمال تنگه هرمز است واحد ناهموار زاگرس به عنوان بزرگترین واحد چین خورده ایران در غرب و جنوب غربی است گسل سراسری زاگرس از جنوب مریوان تا شمال تنگه هرمز با روند شمال غرب ؛ جنوب شرق گسترش یافته است . این واحد بیش از هرچیز به عنوان یک واحد چین خورده ی نمونه کلاسیک[1]  در نظر گرفته  میشود بدین ترتیب این واحد را سیستم ژورایی[2] یا سیستم زاگرسی  می خوانند . زاگرس  دارای مراحل تکوینی خاصی است که به سه دسته تقسیم میشود :1-     مرحله پلیت فرمی سکویی pliat forme تا تریاس میانی  مرحله دوم :2- مرحله بزرگ ناودیسی  گودال بزرگ بوده تا میوسن . مرحله سوم 3- مرحله بعد از فاز کوهزایی بوده که از میوسن به بعد می باشد.این واحد بزرگ چین خورده  از نظر شکل ظاهری وزمان پیدایش دارای  ویژگیهای متفاوتی است . به طوری که این ویژگیهای متفاوت ؛ زمینه ساز تقسیم زاگرس به قسمتهای مختلف شده است . زاگرس به عنوان واحد چین خورده ی نسبتا همواری است هرچه به طرف جنوب شرقی حرکت کنیم از فشردگی چینهای آن کاسته می شود. براین اساس زاگرس جنوب شرقی نسبت به زاگرس شمال غرب همواریهای آن بیشتر است . به هر حال شکل ظاهری و زمان پیدایش زمینه ساز تقسیم زاگرس به دوقسمت مذکور شده است . زاگرس در واقع جزء آخرین واحد های اشکال زمین ایران است که از زیر آب خارج شده است . قابل اشاره است که محدوده ی زاگرس شمال غرب را از جنوب مریوان تا شمال فارس در نظر می گیرند . و زاگرس جنوب شرق را از فارس تا شمال تنگه ی هرمز می نامند . ادامه چین خوردگیهای زاگرس را ما در خلیج فارس به صورت جزایر که منشاء زمین ساخت نمکی دارند مینامیمم . قابل اشاره است که زاگرس از زمانی که از زیر آب بیرون آمده و تحت تماس جو زمین قرار گرفته دخالت فرسایش آبی مخصوصا دخالت آبهای روان در تغییر چهره ی این واحد مؤثر بوده است به طوری که در بعضی از جاهها  اشکال معکوسی را ایجاد نموده است . این اشکال معکوس به صورت ناوهای معلق ودره های طاقدیسی ظاهر شده اند . نقش ساختمان زمین در ارتباط با سرشاخه ها و انشعابات رودخانه ای این منطقه اهمیت زیادی دارد بطوری که موضوع انطباق و یا عدم انطباق رودها با ساختمان زمین مطرح می شود[3] و بر این اساس ما ، در زاگرس شواهد فرسایش رودخانه ای یخچالی و حتی بادی را میتوانیم مشاهده کنیم .   اشکال کاراست[4]. حساسیت بعضی از سنگهای رسوبی در برابر انحلال موجب ایجاد اشکال کاراست می شود . هرچند اصطلاح کاراستی بویژه در داخل سری های آهکی پیدا میشود اما در رسوبات تبخیری آنها را میتوان دید این اشکال داخل حفره ها ؛ چاله ها و غارها ظاهر میشود ، مثل دشت ارژن در  فارس  – غار علی صدر در همدان و ..... واحد نا هموار جنوبی ایران یا مکران :از شمال تنگه هرمز به سمت مشرق در ادامه ی کوههای زاگرس چهره ناهمواریها بکلی دگرگون شده است . رشته های منظم ساختمانی ، چاله ها و دشتهای بین آنها جای خود را به توده های در هم چین خورده و گسله میدهد . این واحد در حد فاصل چاله ی جاز موریان در شمال و دریای عمان در جنوب تنگه ی هرمز و مرز ایران و پاکستان در شرق قرار دارد . ارتفاع این ناهمواری ها از شمال به جنوب کاهش یافته و مهمترین آن بشاگرد است . شکل چین خورده گیهای این واحد ارتباط مستقیمی با جنس و سختی لایه ها دارد سن رسوبات از شمال به جنوب جوان شده بطوری که در حاشیه ی دریا تپه های چین خورده ملایمی را می بینیم در این واحد گسله با روند شرقی غربی ساختمان اولیه ناهمواریها را به هم زده و عوارض مهم اشکال کنونی را بوجود و تحت تاثیر قرار داده ، بر این اساس امتداد سطح محوری تغییر شکل آنها شرقی غربی است  در واقع برخورد کف اقیانوس (هند ) عمان به بلوک لوت سبب شده که مسیر تغییر شکل ناهمواری ، شرقی ، غربی  باشد . در کل منطقه ما باید شواهدی از خشکی ساحلی و حتی دریایی را پیدا کنیم .

 

 

 

در این دنیا که انسانها قربانی تروریسم می شوند جای بسی تأسف بوده و انهم بدین شکل

بی نظیر آمد و / بی نظیر رفت  / خدایش بیامرزد/

بي نظير بوتو كه بود؟  

بي نظير بوتو رهبر حزب مردم (خلق )پاكستان و نخست وزير سابق اين كشور كه بعداز ظهر امروز در عملياتي تروريستي كشته شد در ۲۱ ژوئن ۱۹۵۳ در خانواده‌اي سياستمدار دركراچي به دنيا آمد .  

بوتو مدرك كارشناسي مطالعات سياسي را درسال ۱۹۷۳ از دانشگاه هارواردامريكادريافت كرد، فلسفه، اقتصاد و سياست را در آكسفورد خواند و در اواسط ۱۹۷۷ به پاكستان بازگشت .درهمان ايام مخالفان ذوالفقار علي بوتو (پدر بي نظيربوتو ) كه معتقد بودند علي بوتو درانتخابات دست برده است او را پس از شش سال از قدرت خلع كردند . سپس نيروهاي نظامي به رهبري ضياءالحق قدرت را در دست گرفتند و ذوالفقار علي بوتو را به اتهام قتل يكي از همقطارانش در حزب خلق پاكستان ،درآوريل ۱۹۷۹ اعدام كردند .  

نيروهاي نظامي از سال ۱۹۷۷ تا ۱۹۸۴ چندين بار بي نظيربوتو را دستگير كردند .بوتو پس از آزادي ازاخرين بازداشت به اجبار رهسپار انگلستان شد.  

بي نظير بوتو با آرام شدن فضاي كشوردر دسامبر۱۹۸۶ به پاكستان بازگشت و استقبال گسترده اي از وي شد. دوسال بعد ژنرال ضياءالحق در انفجارهواپيمايش كشته شد و  

بوتو سرانجام در اول دسامبر ۱۹۸۸،در سي وپنج سالگي به عنوان جوان ترين نخست وزير پاكستان،انتخاب شد و اهدافش را برگرداندن قوانين مدني به پاكستان و بركناري قاتلين پدرش اعلام كرد.  

غلام اسحاق خان ، رئيس جمهور وقت در ۱۹۹۰ او را كنار گذاشت اما بي نظير بوتو با استفاده از تبليغات ضداختلاس توانست درسال ۱۹۹۳ دوباره نخست وزير شود .  

فاروق لغاري رئيس جمهوروقت پاكستان درپنجم نوامبر ۱۹۹۶ ، بوتو را بركنار و مجمع ملي را منحل كرد، اين بار آصف علي زارداري همسر و وزير دارايي بي نظير بوتو به دريافت رشوه و تطميع در امضاي قراردادهاي دولتي و همچنين آدم ربايي متهم شده بود .

بي نظيربوتو درانتخابات ۱۹۹۷ نيز شركت كرد اما برخلاف دو انتخابات قبلي بشدت شكست خورد. در سپتامبر همان سال دولت نوازشريف چهارحساب بانكي متعلق به خانواده بوتو را كه تقريباً به ۵۰ ميليون دلار آمريكا مي رسيد، مسدود كرد. در ادامه تحولات سياسي پاكستان پرويز مشرف در اكتبر ۱۹۹۹قدرت را با بركناري نواز شريف در دست گرفت .

بوتو نيزبارديگربه اجبار كشور راترك كرد ومدت هشت سال در انگليس و امارات با شدت وضعف متفاوت به فعاليتهاي سياسي مشغول شد.بي نظير بوتو ۲۶ مهر ماه امسال ودرپي برخي فعل وانفعالات سياسي در پاكستان پس از ۸ سال تبعيد ، به كراچي بازگشت .  

بوتو در همان ابتداي ورود به كراچي ، از پرويز مشرف نخست وزير پاكستان انتقاد و اعلام كرد : مشرف همزمان نمي تواند پست هاي سياسي و نظامي داشته باشد زيرا اين روش با قانون اساسي و اصول دمكراتيك مغاير است . تحولات پرشتاب پاكستان با كناره گيري مشرف از پست نظامي ادامه يافت وبي نظير بوتو به عنوا ن يكي از مدعيان اصلي نخست وزيري با سفر به شهر هاي مختلف به زمينه سازي براي پيروزي حزب مردم (خلق ) در انتخابات اتي پاكستان اقدام كرد .اين انتخابات بر اساس برنامه اعلام شده قرار بوده است در هشتم ژانويه (دوازده روز ديگر)برگزار شود .بي نظير بوتو سرانجام ساعت شش وشانزده دقيقه امروز به وقت پاكستان در اجتماع انتخاباتي طرفدارانش در راولپندي در اقدامي تروريستي جان باخت .

 

 

 

جهت دسترسی به مطالب آموزشی تمامی دوره های آموزشی اینجا را کلیک کنید

 

 

 

روزنامه كيهان نوشت: فتواي قتل حسين شريعتمداري توسط علماي سلفي صادر شد. بنا به گزارش هايي كه برخي پايگاه هاي اينترنتي ديروز منتشر ساختند، به دنبال انتشار مقاله اي از مديرمسئول روزنامه كيهان كه وي در آن با استناد به اسناد كاملا متقن استدلال كرده بود بحرين بخشي از خاك ايران بوده و طي زد و بندي ميان محمدرضا پهلوي و غربي ها به طور غيرقانوني از خاك ايران جدا شده، جمعي از علماي ديني شيخ نشين هاي خليج فارس حسين شريعتمداري را واجب القتل اعلام كردند و درباره كساني كه عقيده او را قبول داشته باشند نيز فتوا دادند كه اگر طي 3 روز توبه نكنند، مجازات آنها قتل خواهد بود. از جمله، «شيخ جاسم سعيدي» نماينده سلفي در مجلس نمايندگان بحرين در فتواي خود آورده است؛

«هركسي به صحت اظهارات شريعتمداري ايمان داشته باشد كه بحرين بخشي از خاك ايران است، در زمره «خوارج» قرار مي گيرد و كسي كه از ولايت امر خارج شود، طي سه روز بايد توبه كند و اگر توبه نكرد، مجازات وي قتل است كه از سوي ولي امر تعيين مي شود.»

همچنين دكتر «شيخ ناجي العربي» گفته: «ولي امر، شرعا و قانونا حق دارد كسي را كه به اظهارات شريعتمداري ايمان داشته باشد، مجازات كند.»

 

 

 

      - 1 -‏12:16:51 ب.ظ

به نام خداوند سبحان

این قسمت قاره استرالیا و جزایر اقیانوسیه :

نمونه پرسشهای ارزشیابی

1- رود مهمی که در استرالیا جریان دارد ........................نام دارد .

2- استرالیا و اقیانوسیه در کدام نیمکره ها قرار دارند ؟ شمالی شرقی              جنوبی شرقی

شمالی غربی       جنوبی غربی

3- قاره استرالیا بین آبهای ....................و ......................قرار گرفته است.

4- مهمترین جزیره مهم اقیانوسیه چه نام دارد؟

5- در مورد سد بزرگ مرجانی قاره استرالیا توضیح دهید.

 

6- آب و هوای نواحی مرکزی استرالیا چه تفاوتی با آب وهوای سواحل آن دارد؟

 

7- ولینگتن پایتخت چه کشوری است؟

 

8-علت بوجود آمدن جلگه مرکزی  استرالیا چه بوده است ؟

 

9- اقیانوسیه به کجا گفته میشود؟

 

10- در شمال شرق استرالیا و در آبهای اقیانوس آرام چه پدیده ای بوجود آمده است؟

 

11- نواحی اطراف مدار راس الجّدی و نواحی غربی قاره استرالیا دارای چه ویژگیهایی می باشد؟

 

12- حیوانات خاص قارّه ی استرالیا را نام ببرید؟

 

13- پس از کشف قارّی استرالیا چرا مهاجران اروپایی ره سپار این قاره شدند؟

 

14- پایتخت استرالیا چه نام دارد؟

 

15- مهمترین محصول کشاورزی استرالیا چه نام دارد؟

 

*** عبارت صحیح را با حرف (ص) و عبارت غلط را با حرف (غ) مشخص کنید.

 

16- استرالیا و نیوزیلند از مهمترین مراکز پرورش دهنده ی دام در جهان هستند.(  )

17- جمعیت استرالیا نسبت به وسعت آن زیاد است .(  )

18- زبان رسمی مردم استرالیا بیشتر استرالیایی هست.(   )

*****

19- دین اکثریت مردم استرالیا   .............است.

 20- دو بندر مهم استرالیا که دارای صنایع کشتی سازی و شیمیایی هستند چه نام دارند؟

 

21- فعال ترین و پرجمعیت ترین بندر استرالیا چه نام دارد ؟

 

 

 

 

 

 

١٧٥٠  تا ١٧٩٥ میلادی	١١٧١ تا ١٢٠٩ هجری قمری	زندیه	کریم خان زند	غلبه کریم خان از سران سپاه نادر بر مدعیان دیگر مانند آزاد خان افغان در جنگ خشت و محمدحسن خان قاجار – به اسارت بردن آقا محمد خان – قدرت کریم خان تحت نام وکیل الرعایا و دادن نام پادشاه به اسماعیل سوم – جنگ با عثمانی و فتح بصره– سرکوب میر مهنا که در منطقه خارک با اخراج هلندی ها به قدرت رسیده بود - اختراع ماشین بخار و انقلاب صنعتی در انگلستان و اروپا– استقلال آمریکا - ادامه حکومت کوچک شاهرخ در مشهد	شیراز
			لطفعلی خان زند	انقلاب کبیر فرانسه علیه لوئی شانزدهم - حکومت کوتاه لطفعلی  پس از ادعای سلطنت توسط عموهایش، صادق خان و زکی خان
١٧٩٥ تا ١٧٩٧	١١٧٤ تا ١١٧٦	قاجاریه	آقا محمد خان	فرار آفا محمد خان که پس از شکست پدرش محمدحسن خان از کریم خان در قلعه کریم خان زندانی شده بود– پیوستن به قومش در استرآباد (گرگان) و غلبه بر برادرانش – غلبه بر لطفعلی خان به خاطر خیانت حاج ابراهیم خان کلانتر به لطفعلی – تعقیب لطفعلی در کرمان و بم و محاصره این دو شهر و قتل عام فجیع مردم کرمان و سرانجام قتل لطفعلی – جنگ با حاکم گرجستان و قتل عام در تفلیس – کشته شدن به دست دو تن از خدمتکارانش که قرار بود فردا کشته شوند در راه دومین سفرش به تفلیس
١٧٩٧ تا ١٨٣٤	١١٧٦ تا ١٢١٣		فتحعلی شاه	رفتن فتحعلی برادرزاده آقامحمدخان از شیراز به تهران و سلطنتش به کمک حاج ابراهیم خان کلانتر – غلبه بر علی قلی خان عمویش و سایر مخالفان – در آب جوش انداختن و قتل حاج ابراهیم خان کلانتر – سفارت سر جان ملکم انگلیسی در ایران – قرارداد دوستی ایران با انگلیس – عمل نکردن انگلیس به قول هایش پس از حمله روسیه – کمک جستن ایران از ناپلئون بناپارت در فرانسه - قرارداد فین کن اشتاین با فرانسه که طبق آن فرانسه بتواند از راه ایران به هند نیرو بفرستد و ایران از فرانسه اسلحه و کمک در برابر روسیه دریافت کند و فرستادن ژنرال گاردان به ایران در همین راستا  - عمل نکردن فرانسه به عهدش به خاطر بستن عهدنامه دوستی تیلسیت با روسیه و بازگشت ژنرال گاردان در میان جنگ ایران و روسیه – دوستی دوباره ایران و انگلیس با فرستادن سر هارفوردجونز به ایران و بسته شدن عهدنامه مجمل که به موجب یک بند آن انگلستان در مقابل حمله کشورهای اروپایی به ایران، ایران را پشتیبانی می کند- آمدن سر گور اوزلی همراه میرزا بوالحسن خان ایلچی که نماینده ایران در انگلستان بود به ایران و عدم همکاری انگلیس و معطل کردن ایرانی ها تا زمان پایان جنگ اول ایران و روسیه و سپس امضای قرارداد جدیدی به نام عهدنامه ی مفصل با انگلیس که طبق آن ایران در حفظ هند و انگلیس در تسلیحات یکدیگر را یاری کنند – عمل نکردن انگلیس به عهدنامه به خاطر دوستی با روسیه -  حمله روسیه به ایران در راستای عمل به وصیت پطر کبیر برای رسیدن به آبهای گرم – شکست سخت سپاه ایران به سرکردگی عباس میرزا در اصلاندوز و  نبردهای دیگر و فتح تبریز توسط روسها و قرارداد گلستان و ا زدست دادن گرجستان و گنجه و شیروان و باکو و... – جنگ دوم ایران و روس به تحریک روسیه از یک سو و فتوای علما از سوی دیگر و علی رغم مخالفت قائم مقام، وزیر شاه با جنگ – شکست سپاه ایران به فرماندهی عباس میرزای ولیعهد در اثر کمی قوا و نبود امکانات و دسیسه های انگلیسی ها و شکست در جنگ مهم اصلاندوز علی رغم پیروزی های اولیه و امضای قرارداد ترکمانچای و از دست دادن ارمنستان و آذربایجان و ...  – قرارداد آخال با دولت روسیه که به موجب آن قسمت هایی از شمال خراسان و ترکمنستان به روسیه واگذار می شد -ماجرای زورگویی گریبادوف روسی در ایران و ریختن مردم به خیمه اش و قتل او – اعتراض روسها به قتل گریبادف و عذرخواهی هیئت ایرانی به ریاست خسرومیرزا - مرگ عباس میرزا، ولیعهد فتحعلی شاه قبل از رسیدن به پادشاهی	تهران

١٨٣٤ تا ١٨٤٨	١٢١٣ تا ١٢٢٦		محمد شاه	سلطنت محمد شاه فرزند عباس میرزا به کمک میرزا ابوالقاسم قائم مقام فراهانی و سرکوب و کور کردن علی شاه عمویش که در تهران مدعی سلطنت بود - قتل  قائم مقام، صدر اعظم،  توسط محمد شاه علی رغم سوگندی که در حرم امام رضا برای عباس میرزا پدرش خورده بود – صدر اعظمی میرزا آغاسی ( آقاسی ) - امضای قرارداد ارزنه الروم با عثمانی و تعیین مرزهای دو کشور پس از تلاش های سه ساله میرزا تقی خان امیرکبیر به عنوان نماینده ایران– کور کردن خسرو میرزا برادر شاه - طغیان کامران میرزا والی هرات – محاصره هرات توسط محمدشاه و ترک محاصره تحت فشار انگلیسی ها
١٨٤٨ تا ١٨٩٦	١٢٢٦ تا ١٢٧٥		ناصرالدین شاه	سلطنت ناصرالدین شاه فرزند محمدشاه – صدارت اعظمی میرزا تقی خان فراهانی (امیر کبیر)، فرزند آبدارچی قائم مقام – وقوع فتنه سید علی محمد باب و سرانجام تیرباران او به دستور امیرکبیر – ظهور میرزا حسینعلی نوری ملقب به بهاء در ادامه فتنه بابیه و به وجود آمدن مذهب دروغین بهاییت - تاسیس مدرسه دارالفنون توسط امیرکبیر – انتشار روزنامه وقایع اتفاقیه توسط امیرکبیر که بعدها به دولت علییه تغییر نام یافت – اصلاحات اقتصادی و سیاسی امیرکبیر – خلع صدارت امیرکبیر به تحریک مادر شاه جهان خانم مهد علیا (در واقع مهد علیای دوم، چون مهد علیای اول ماه رخسار خانم مادر فتحعلی شاه بود)، میرزا آقاخان نوری و انگلیسی ها – گرفتن حکم قتل امیرکبیر از ناصرالدین شاه در حال مستی و قتل امیر کبیر با زدن رگ او پس از دو سال صدارت اعظمی در حمام فین کاشان – صدارت میرزا آقاخان نوری– ظهور سید جمال الدین اسدآبادی و تعالیم ضد استعماری او در هند، ایران، مصر و غیره و سرانجام تبعیدش به عثمانی - تصرف هرات توسط ایران و اشغال خارک و بوشهر و خرمشهر توسط انگلیسی ها در اعتراص به این کار به خاطر منافعشان در هند – امضای قرارداد پاریس میان ایران و انگلستان که افغانستان را مستقل می شناخت – جدایی منطقه ترکمنستان از ایران – جدایی قسمت پاکستان از ایران – جنگ داخلی آمریکا میان ایالات شمالی و جنوبی بر سر الغای بردگی که سرانجام به پیروزی شمالی ها و الغای برده داری انجامید - اعطای امتیاز رویتر که به موجب آن راه آهن و معادن و جنگل ها و گمرک ایران و چند چیز دیگر به انحصار رویتر یهودی انگلیسی در می آمد و لغو قرارداد بر اثر مخالفت های روحانیون و مردم – قرارداد توتون و تنباکو میان ایران و تالبوت انگلیسی که تنباکوی ایران را برای تالبوت منحصر می کرد و در مقابل پانزده هزار لیر انگلیس و یک چهارم سود سالانه از سوی تالبوت به ایران داده می شد، مخالفت مردم و میرزا حسن شیرازی و میرزا حسن آشتیانی و  فتوای تحریم توتون و تنباکو توسط میرزای شیرازی و اطاعت مردم و سرانجام لغو قرارداد – قتل ناصرالدین شاه توسط میرزا رضای کرمانی شاگرد سید جمال الدین اسدآبادی
١٨٩٦ تا ١٩٠٦	١٢٧٥ تا ١٢٨٥		مظفرالدین شاه	سلطنت مظفرالدین شاه بیمار پس از مدتی طولانی ولایت عهدی – مسموم شدن سید جمال الدین اسدآبادی در استانبول عثمانی و شهادت او – انعقاد قرارداد نفت دارسی که نفت آینده ایران را برای شصت سال به دارسی انگلیسی می داد - به چوب بستن عده ای از بازرگانان به خاطر گرانی قند – اعتراض مردم و تحصن در حرم شاه عبدالعظیم معروف به مهاجرت صغری و طلب ساخت عدالتخانه و عزل عین الدوله و مسیو نوز بلژیکی و اجرای احکام اسلام– تسلیم دولت و پایان تحصن – قیام دوباره مردم و قتل طلبه ای به نام سید عبدالحمید و مهاجرت عده ای از روحانیون به قم معروف به مهاجرت کبری – فشار مردم و سرانجام صدور فرمان مشروطیت در ١٤ مرداد  ه.ش١٢٨٥ مصادف با ١٤ جمادی الثانی ١٣٢٤ ه.ق و عزل عین الدوله– صدراعظمی نصرالله خان مشیرالدوله به جای صدر اعظم قبلی –مرگ مظفرالدین شاه ده روز پس از امضای قانون اساسی
١٩٠٦ تا ١٩٠٩	١٢٨٥ تا ١٢٨٧		محمدعلی شاه	تدوین متمم قانون اساسی و بند نظارت پنج مجتهد بر مصوبات مجلس که پیشنهاد شیخ فضل الله نوری بود–  چاپ  صور اسرافیل توسط میرزا جهانگیر خان صور اسرافیل و چاپ مقالات علامه دهخدا در آن -امتناع شاه از امضای متمم و سرانجام امضای آن پس از اعتراضات فراوان – سوء قصد نافرجام به جان شاه - به توپ بستن مجلس توسط لیاخوف و انحلال مجلس و تبعید آیت الله طباطبایی و بهبهانی و غارت مشروطه خواهان و قتل میرزا جهانگیر خان صور اسرافیل و ملک المتکلمین در باغشاه و تبعید دهخدا و آغاز استبداد صغیر – قیام ستارخان و باقرخان در تبریز– محاصره تبریز توسط سپاه عین الدوله و ترک محاصره پس از چند ماه – فتح تهران و شورای بهارستان و جایگزینی احمدشاه به جای پدرش – تبعید محمدعلی شاه به روسیه با مقرری  سالی صدهزار تومان (این مقرری پس از آن که مدتی بعد محمدعلی شاه با کمک ترکمن ها برای پس گرفتن سلطنت به ایران بازگشت و شکست خورد قطع شد) – به نفت رسیدن نخستین چاه نفت ایران در مسجدسلیمان در ٥ خرداد ١٢٨٧
١٩٠٩ تا ١٩٢٥	١٢٨٧ تا ١٣٠٤		احمد شاه	انتخاب احمدشاه برای سلطنت و اعدام شیخ فضل الله در دادگاه محاکمه مخالفان مشروطه  - امضای قرارداد ١٩٠٧ که طبق آن شمال ایران به روسیه و جنوب به انگلیس داده می شد و مرکز بی طرف می ماند -  نیابت سلطنت عضدالملک به سبب کمی سن احمدشاه – دعوت مورگان شوستر آمریکایی و یالمارسن سوئدی به ایران – نیابت سلطنت ناصرالملک – تعطیل و انحلال مجلس توسط ناصرالملک و اخراج مورگان شوستر – تجاوز روسیه و انگلیس به ایران و به گلوله بستن حرم امام رضا (ع) توسط روس ها و مقاومت های مردم در جنوب در مقابل انگلیسی ها از جمله مقاومت رئیسعلی دلواری در ناحیه تنگستان و دشتستان– سلطنت احمدشاه و ولایت عهدی محمد حسن میرزا– وقوع جنگ جهانی اول (١٩١٤ تا ١٩١٨) به بهانه قتل ولیعهد اتریش در بوسنی میان آلمان، اتریش مجارستان، ایتالیا به عنوان دول محور یا متحدین و انگلیس، فرانسه و روسیه به عنوان متفقین، یک سال پس از شروع جنگ ایتالیا به متفقین پیوست و عثمانی به متحدین پیوست، کشورهایی مانند رومانی و صربستان و یونان نیز با متفقین و بلغارستان نیز با متحدین بودند – اشغال ایران توسط انگلستان در جنوب و روسیه در شمال– وقوع انقلاب روسیه علیه تزار ها و خروج نیروهای روس از ایران – سلطه کامل انگلیس بر ایران - پیروزی پایانی متفقین و اجلاسی بین سران متفقین در ورسای برای تقسیم غنایم و تعیین آینده ی جهان – شکست مبارزه وثوق الدوله برای قرارداد ١٩١٩ که مبنی بر تحت الحمایه انگلستان شدن ایران بود و نخست وزیری مشیرالدوله پیرنیا – پایان جنبش دموکرات آذربایجان با قتل شیخ محمد خیابانی در تبریز - کودتای سید ضیاءالدین طباطبایی و رضاخان در ایران در سوم اسفند ( سه حوت ) ١٢٩٩ – نخست وزیری سیدضیاء و کابینه سیاه و فرماندهی کل قوای رضا خان میرپنج و وزارت جنگ او – حمایت عارف قزوینی و عشقی از سیدضیاء – ترک ایران توسط ژنرال آیرونساید انگلیسی – برکناری سید ضیاء توسط احمد شاه و به کمک رضاخان و دستور احمد شاه به تبعید سیدضیا به خارج از کشور - به دار آویخته شدن دکتر حشمت و تنهایی میرزا کوچک خان و تشکیل جمهوری سرخ گیلان تحت حمایت روسیه کمونیستی - پایان شورش ژاندارمری خراسان به رهبری کلنل محمد تقی خان پسیان در زمان دولت قوام السلطنه - نخست وزیری سردار سپه (رضاخان)- پایان قیام میرزا کوچک خان و بریدن سر او پس از مدتی تعقیب و گریز نیروهای دولتی و میرزا و یکی دو تن از یارانش – قتل اشتباهی واعظ قزوینی به جای ملک الشعرای بهار از طرف عوامل رضاخان سردارسپه– قتل میرزاده عشقی توسط رضاخان – نقشه رضاخان برای برقراری جمهوری و مخالفت مدرس و علما – سیلی بهرامی در جلسه علنی مجلس به مدرس- اعتراضات وسیع مردم و پایان داستان جمهوریت

 

 

 

 

 

 

 

 

ایران در عصر صفویان

آغاز قرن دهم هجری (قرن شانزدهم میلادی ) ازنظر مورخان دارای اهمیت خاصی است . زیرا کشور ایران پس از حمله ی مغول دگرگونیهای زیادی را تحمل کرده بود وترس ونا امنی و وحشت بر جامعه ی آنروز ایران حاکم شده بود. .

شهر اردبیل در قرن هشتم و نهم هجری پایگاه صوفیان بود که در خانقاه شیخ صفی الدین جمع می شدند،  شیخ صفی شهرت و نفوذش را در این شهر به دست آورد . و فرمانروایان مغول نیز در این شرایط  به کرامات صوفیان اعتقاد خاصی داشتند. واز دلایل آن هم بهره برداری سیاسی از نفوذ خانقاه اردبیل بود.

صوفیان در ابتدا به سیاست و ریاست و مال ومنال دنیا بی اعتنا بودند . وفقط به عبادت مشغول بودند . اما شیخ صفی از نفوذ و محبوبیت خودش برای رفع درگیریهای قبایل ترک که به او و خاندانش ارادت خاصی داشتند کوشش زیادی میکرد . و همین امر باعث شد که به امور سیاسی اجتماعی گرایش زیادی پیداکند.

گرایش شیخ صفی به سیاست نیز به جانشینانش سرایت کرد و روز به روز نیز بیشتر میشد.

شیخ صدر الدین از نوادگان شیخ صفی باکوشش زیادی که انجام داد توانست شبکه ی ارتباطی وسیعی میان هوادارانش بوجود آورد. و بسیاری از مردم منا طق غربی آسیای صغیر و سوریه نیز به جمع هواداران صفویان پیوستند.

با رهبری شیخ جنید . طریقت صفوی وارد مرحله ی تازه ای شد بدین صورت که شیخ جنید از همان ابتد ای کارهوادارانش را به جنگ بر علیه غیره مسلمانان وامیداشت . البته خودش در یکی از همین جنگها در شروان کشته شد.

شیخ حیدر فرزند شیخ جنید به روند کسب قدرت سیاسی شتاب بخشید وبا آق قویونلوها متحد شد. و دختر اوزون حسن را به زنی گرفت .

و به نبرد با شروانشاهان هوادارن خود را ترغیب کرد که خودش نیز در این راه کشته شد.

بامرگ او دیگر رویه ی خاندان صفوی کاملا دگرگون شد . و صفویان کم کم شمشیر به دست گرفتند.البته شیخ حیدر برای متمایز کردن هوادارانش دستور داد تا کلاه سرخ رنگی با دوازده تٍرک بر سر گذارند.که در تاریخ به قزلباش ها نیز معروفند.

قزل باشها (همان طرفداران صفویان) باهم متحد شدند و زمینه را برای تشکیل دولت صفوی آماده کردند و اسماعیل فرزند حیدر را به پادشاهی ایران رساندند.اسماعیل برای مدتی پس از مرگ پدرش به همراه اعضای خانواده در قلعه ای در فارس زندانی شدند اما یکی از رهبران آق قو یونلوبرای رسیدن به اهداف خود آنان رااز زندان رهانید .

اما چون از نفوذ خاندان شیخ حیدر میترسید در صدد برآمد تا آنان را دستگیر کند . اما آنان به اردبیل گریختند.اسماعیل به خانقاه شیخ صفی پناهنده شد اما چون دشمنان اورا تعقیب میکردند به کمک مریدانش به لاهیجان گیلان رفت.

او ارتباتش را بامریدانش قطع نکرد چون آنان درانتظار روزی بودند که به طور رسمی پیشوایی طریقت صفوی را به دست گیرد. او سرانجام با کمک چند تن ازهوادارانش که بالاترین مقامها در اردبیل رسیده بودند به اردبیل بازگشت هواداران صفویان از جمله قبایلی بودند که هسته ی اصلی نیروی قزلباش را تشکیل میدادند.

تکلو، روملو، شاملو، آستاجلو، ذوالقدر، افشارو قاجارنام داشتند.

ناتوانی حکومت آق قویونلوها نتوانست از فعالیت صفویان جلوگیری کند.در نتیجه اسماعیل بر آذربایجان تسلط یافت وبه تبریز رفت. باورود اسماعیل به تبریز به سال 907 از حوادث مهم تارخ ایران به شمار می رود . زیرا در همین شهر بود که خود را شاه ایران نامید . و رسما تاجگذاری کرد.

در جلسه ی قبل متوجه شدیم که به چه صورت صفویا ن با استفاده از  مو قعیت  دینی خود به سمت و سوی سیاست رفتند.و به پادشاهی  رسیدند .نخستین اقدام شاه اسماعیل پس از رسیدن به قدرت این بود که مذهب شیعه را در ایران رسمی اعلام کرد. و با این کار توانست نیروی جدید شیعیان را به خدمت دولت خود درآورد.و بوسیله ی آن یک دولت متمرکز در ایران انروز ایجاد کند.در این دوران صفویان دچار مشکلاتی بودند از جمله درگیری با ازبکان در شرق و عثمانی ها در غرب دورقیب قدرتمندبودند که دولت شاه اسماعیل باید انها را به عقب میراند. آنان توانستند ازبکان را در شرق شکست دهند. در جنگ با عثمانیها توفیق انچنانی حاصل نکردند.

زمینه ی درگیری میان سلطان سلیم فرمانروای عثمانی و شاه عباس از آنجا بوجود آمد که گروه زیادی از مریدان شاه اسماعیل ساکن عثمانی بودند .و سلطان سلیم در اندیشه ی فرمانروایی بر جهان اسلام بود.و دولت صفوی را مانعی جدی بر سر راه خود میدانست.

 در گیری سلطان سلیم میتواست هم از فعا لیت مریدان شاه اسماعیل جلوگیری کند. ودیگری اینکه شاه اسماعیل نتواند از مریدانش پشتیبانی کند.که نتیجه ان جنگ چالدران بود که باوجود رشادت ،قزلباشان شکست خوردند و آن هم نداشتن سلاح مدرن جدید بود.

بدین صورت که سپاه عثمانی از شمشیر و سرنیزه وتیر وکمان استفاده میکردند اما درمقابل عثمانیها مجهز به توپ وتفنگ بودند.

شاه تهماسب جانشین شاه اسماعیل

باروی کار آمدن تهماسب اوضاع داخلی ایران اشفته شد .و یکی از دلایل آن هم موقعیت قزلباشان بود که با قدرت آنان حکومت به صفویان رسیده بود . و خردسالی شاه تهماسب نیز باعث شد که آنان زمام امور را در داخل بدست بگیرند و به آشفتگی اوضاع داخلی ایران شدت می بخشیدند. و همین امر نیز زمینه ساز تهاجم دولت های همسایه به ایران شد. ازبکان در خراسان و عثمانی ها هم در غرب به مرزهای ایران هجوم آوردند.تهماسب به سن بلوغ رسید . نبرد شاه اسماعیل با عثمانی سالها طول کشید . در نتیجه دوطرف پیمان صلحی را امضاءکردند که در تاریخ (962 ) ه. ق. به صلح آماسیه معروف است.در این دوران که به دوران صلح از آن یاد میشود.آرامش و به کشور باز گشت .پایتخت ازتبریز به قزوین انتقال یافت فرمانروایان سرکش قزلباش  و شورشهای که در نقاط مختلف کشور روی داده بودهمه را سرکوب نمود.

سوالی که در اینجا مطرح میشود اینست که شاه تهماسب در جنگ باعثمانیها از چه سلاحی استفاده کرد که منجر به طولانی شدن جنگ شد؟

آیا او هم مجهز به توپ و تفنگ شد؟ یانه؟ روش دیگری بکار برد ؟

جواب بدین شکل است که شاه اسماعیل از روش تخریب منابع آب و آذوقه استفاده کرد و توانست جنگ را طولانی کند.

با طولانی شدن فرمانروایی  شاه تهماسب پایه های حکومت صفویان را تثبیت شد.

شاه عبا س و اقتدار دولت صفوی

پس از شاه تهماسب باو جود بنیاددهای استوار دولت صفوی ، هرج و مرج سراسر کشور را گرفت و دو باره فرماندهان قزلباش سر به شورش گذاشتند، و عثمانیها بخشهای بزرگی از غرب ایران را در چنگال خود گرفتند .

و ازبکان نیزبه خراسان هجوم آوردند و در خلیج فارس و دریای عمان پرتغالی ها جزایری از ایران را به تصرف خود دراورده بودند . اشفتگی و نابسامانی در فاصله ی این دوران سبب بیم و هراس مردم ابادیها و شهرها شده بود .

 شاه عباس اول وقتی به قدرت رسید با اقداماتی که انجام داد و ضع دگرگون شد . وی ایران ان روز را به صورت کشوری یکپارچه و متحد در اورد و امیران  سرکش  قزلباش را سرکوب کرد و مخالفان را تاحد امکان از میان برداشت . وبرای بهبود اوضاع کشور از افراد گمنام و شایسته بدون توجه به پایگاه قبیله ای  یا خانوادگی استفاده کرد .

در پی این اقدامات شاه عباس امنیت دوباره در کشور  برقرار و قعالیتهای کشاورزی ،  صنعتی و بازرگانی رونق گرفت.او به جای نیروی قزلباش از غلامان گرجی نیروی نظامی تشکیل داد که همواره به او وفادار بودند. و از اهمیت قزلباشان که زمانی مهمترین نیروی نظامی صفویان بودند کاسته شد.

پس از این شاه عباس  اول ارتش دائمی تشکیل داد . و برای پرداخت حقوق به آنان زمینهای دولتی را به املاک مخصوص پادشاه تبدیل کرد(املاک خاصه).و درامد این زمینها صرف پرداخت دستمزد و نگهداری سپاهیان شد.   

 حکومت صفویان  مصادف با تحولات رنسانس و شکوفایی اقتصاد و صنعت در اروپا شده بود.

شاه عباس با اطلاع از این موضوع در صدد برامد تا دانش و تجربه ی اروپائیان را در زمینه تولید سلاح های اتشین بدست آورد . بنابر این از برادارن انگلیسی  به نامهای آنتونی و رابرت شرلی در این زمینه کمک خواست و توپهای جنگی ساخت . دولت صفوی به منظور نگهداری از مرزها سیاست جابجایی عشایر و قبایل را در پیش گرفت و تعداد قزلباشان را در ولایات کاهش داد .

دشواریهای عمده ای که شاه عباس اول در آغاز فرمانروایی با آن روبرو بود حضور بیگانگان در ایران بود. ازطرف غرب عثمانیها، شرق ازبکان،جنوب نیز پرتغالیها .

شاه عباس در یافته بود که در یک زمان نمیتواه در چند جبهه جنگ کرد . او قسمتهایی از غرب ایران را به عثمانیها واگذار کرد. سپس  ازبکان را از خراسان بیرون ، و امنیت را  در شرق برقرار کرد. با پایان یافتن عملیات جنگی در شرق و تجدید قوای ، با نیرویی زیاد به عثمانیها حمله برد و توانست . تمام سرزمینهایی را که آنان تصرف کرده بودند یا به انها واگذار کرده بود باز پس گرفت .

سال 1006 ه.ق ( 976 ) شمسی (1597) میلادی پایتخت صفویان از از قزوین به اصفهان منتقل شد .  شاه عباس گروه بسیاری از هنرمندان وصنعتگران ارمنی را از جلفا به اصفهان گوچ داد و شهری به همین نام در کنار اصفهان بنا کرد . وبه رونق صنایع بازرگانی اصفهان افزود.

از شاه صفی تا سلطان حسین

نگاهی به اقتدار شاه عباس اول . شاه عباس اول سیاستی در مورد شاهزادگاه صفوی در پیش گرفته بود بدین صورت  که اکثر انان را کور میکرد ، ویا در حرم سرا به دور از فعالیتهای سیاسی نگاه میداشت. و با این کار خود میدان را برای جانشینی شایسته برای خودش خالی می کرد. و دیگری تبدیل زمینها به املاک خاصه سبب ناخشنودی سران قزلباش و دهقانان شده بود و در دراز مدت باعث افزایش مالیاتها و کاهش بازدهی این زمینها گردید

پس از درگذشت شاه عباس اول .  جانشینانش برای مدتی در آرامش بودند آما پس از چندی نشانه های انحطاط دولت آشکار شد . و علت آن هم غفلت آنان نسبت به امور لشکری بود . تبدیل زمینهای دولتی به املاک خاصه مخصوصا در نقاط مرزی اوضاع را دچار اشفتگی نمود .شاه صفی جانشین شاه عباس اول فرمانروایی تند خو و خونریز و بیرحم بود و در عهد او به علت نبود فرماندهی شایسته

قندهار به تصرف دولت هند درآمد و بغداد به تصرف عثمانیها . شاه صفی سرانجام به دلیل زیاده روی در نوشیدن شراب و مصرف تریاک در گذشت.

شاه عباس دوم کوشید تا ارتش را باز سازی کند اما پس ا زاو پیگیری نشد .

شاه سلیمان . با روی کار آمدن او دولت صفوی در سراشیبی  انحطاط افتاده . او بیشتر عمر خود را در حرمسرا گذرانده بود وبه امور کشور داری آشنایی نداشت . در زمان او زنان حرمسرا و خواجه سرایان در امور کشور داری دخالت میکردند.

شاه سلطان حسین . هم مانند پدرش بی اطلاع از اوضاع کشورداری وساده وزود باور بود. و همین خصلتها در درون او باعث شد که پیامدهای مصیبت باری برای دولت صفوی بوجود اید در داخل اوضاع کشور نابسامان ، فساد ،اشفتگی نا امن شدن راهها و اقدامات خود سرانه ماموران دولتی در گرفتن مالیات باعث شورشهایی در ایالات شد . مهمترین این شورشها شورش مردم ساکن قندهار بود که سرانجام باعث برافتادن دولت صفوی شد.

ادامه دارد

 

 

 

نماز و روزه تون قبول

بنا درارم در این وبلاگ مطالبی را در رابطه با تاریخ و جغرافیای ایران بنویسم .و همچنین نمونه سوالات امتحانی برای دانش آموزان  دوره ی راهنمایی را دراین وبلاگ قرار بدم . یا حق

 

 

 

این وبلاگ متعلق به رضا می باشد

 

 

 

 درباره : امیر رضا محمودی . هیچ کس آن اندازه زندگی نمی کند تا هرچه نیاز دارد را از ایتدا یاد بگیرد .برای موفق شدن قطعا و مطمئناباید افرادی را بیابیم که هزینه ی یادگیری آنچه که برای رسیدن به هدفهایمان نیاز داریم را پرداخته اند brian tracy

پروفایل مدیر : امیر رضامحمودی ایمیل مدیر وبلاگ

 

 

تماس با ما

 

محیط زیست در کتاب تعلیمات اجتماعی دوم واحد ناهموار خراسان : واحد ناهموار البرز واحد اشکال زمین آذربایجان و کردستان جغرافی ایران تروریسم محکوم است آموزش کتابهای درسی فتواي قتل شريعتمداري صادر شد! جغرافیا این قسمت استرالیا و اقیانوسیه ادامه تاریخ ایران

 

ایران(۱) واحد ناهموار زاگرس(۱) واحد ناهموار جنوبی ایران یا مکران(۱) گسله(۱) سیستم ژورایی(۱) واحد ناهموار البرز(۱) البرز شرقی(۱) البرز غربی(۱) البرز مرکزی(۱) خراسان(۱) ناهموار(۱) زباله ، شهرداری(۱) آلودگی هوا،(۱) آلودگی زمین ، الودگی صوتی(۱) زیبا سازی محیط زیست(۱)

 

جامعه ایران نوراباد ممسنی آموزشی آموزشی نورآباد آموزش، برای کسانی که میخواهند بدانند، مصطفی جستجوگر فارسی دهیو! لیست وبلاگ های تخصصی

 

امیر رضامحمودی

 

 

 

با قدرت پرشین بلاگ